1839 Kaffee ‘In den Rooden Haan’

Hoofrolspeulers: de wienboer Louis Polis, de knapjas Francois Stiehl, de kribbeler Gerard Stiehl en Hubert Naus. Figurante: Belsje kemies, Hospes Schrienemeekers, Miets en Jo Morreau, Mooswiever, Mosasaurussen en daank veur ’t dispenibel stèlle vaan ‘nne boot: John Marquet. Neet gevraog:

Andre Rieu.

 

Gooje mörge Willem…..gooje mörge Louis. Wat maag ’t vendaog zien, Louis? E stein-aajd ezzebleef en doech ouch mer e Eelske debij; iech höb pijn in de kneuk. Pijn in de kneuk? Mèt dat weer? Met die hónsdaog? Jao…meh iech veul aon mien eekstrouf tot v’r rege goon kriege, väöl rege!

“Mieljaar”…’t waors d’roet veur tot Louis ’t zelf in de gate had, “wat mot iech daan noe weer zoondag goon doen”. Es ’t zoondags regent, kin iech noets miene drej vinde”. Veurwat geiste neet mèt d’nne kleinzoon nao ’t zirk”, klink ’t vaan achter de stamtaofel. Louis had bij ’t binnekoume gaaroets neet roond geloerd en ouch neet gezeen tot de gebreurs Frenske en Gérard, die ummer erg stèl en rösteg waore, achter de kengkee zaote. De luuch ontnaom Louis ouch wel e bitteke ’t ziech en mèt ’t sjerp daagleech, dat door de sjoen gebrandsjèlderde roet mèt de roejen haon d’rin, nao binne sjeen en de versjèllende kleure glaas vaan ’t vinster wie ’n zejbaor ’t verspreide en ‘nne prachtige mozaïk aon kleure op ’t luiperke- gedrappeerd euver de taofel – neerlag, waors ’t ouch neet gemelek um de geziechte te herkinne. Meh eigelek had Louis beter op ziene qui-vive motte zien, umtot heer zoe-wie-zoe hei bij Schrienemekers met Naus en de twie breurs had aofgesproke, umtot ze in kaffe de Roej Hin vendaog hunne cóngé hadde. Jeh, en Louis mós noe toch oonderhand ouch weite tot in ’t Pruuseland ’t Mestreechs keteerke noch neet besteit. De gebreurs koame oet Aoke en zoe kaom ’t tot zie -jummers noch neet door ’t Mestreechs keteerke versakkerd – ummer op tied waore. En umtot ze noch femilie op ‘t ‘Pruuses’ hadde woene, waore zie ieder op de huugte vaan de koms vaan ’t cirk es de gewoen börgerij. Aon de oetspraok kós Louis hure tot ’t de ‘Kribbeler’ waors dee vaanachter de luuch ’t woord deech. Kós ouch neet aanders, want Frens had ’nne dikke pinker opgestoke en oonder ziene knievel en roond zien zwoer lief, hong ‘nne zwaam vaan 10 carbietlampe vaan de bergmennekes. Gérard waors vaan de twie de iertsgeborene, meh ‘die muttie’ wis dat ouch neet mie perceis, en naom mesjien daorum wel eders kier es ierste ‘t woord. Gérard voonte ze zoe-wie-zoe ’nne sjoutemeier op St. Pieter, dee ummer op de huugte waors vaan ’t lèste nuits en es d’r gei nuits waors…….daan…daan maakte heer wel nuits. Nein, aon fantasie had de Kribbeler, de beinaom veur Gérard, gei gebrek! Lets zag Naus noch: “Gérard heet veuraon gestande bij Slivvenier, wie ze de fantasie höbbe oetgedeilt”.

“t Opzette vaan de tente en ’t oetlaoje vaan de wèl bieste is jummers get wat ‘r noch noets gezeen heet. Iech dörf um ‘nne spier poor te verwèdde tot d’nne kleinzoon noch noets ‘nne echte liew of tieger heet gezeen”, ging Gérard oongevraog wijer. Meh, vaanaof Spreeuwarts Teurensjes kóste aon ’t geziech vaan Louis zien tot dit good gemeind veurstèl neet wie gerope kaom.

Heer, Louis gong toch neet mèt ziene kleinzoon nao e Pruuse cirk. Nein…Louis zaog ziech toch väöl liever met z’nne kleinzoon, geseerd met de roej/witte sjerp gebrejd door ama zaoleger, op de Boschpoort stoon. Zjus wie heer dat mèt zienen ampa gedoon had. Heer kós ziech noch good rappelere wie heer veur de ierste kier mèt mog goon en wie ‘r aon de hand vaan ampa, zoe gruuts wie de pauw oet ’t stadspark, door ’t Krejedörp en langs de Ossekop nao ’t groete stadion vaan MVV (de Boschpoort) lepe. H’r had ziech dao de ouge oetgeloerd; zoeväöl lui had ‘r noch noets op ‘nne houp gezeen. Eigelek waors ’t speul hielemaol aon häöm veurbij gegaange, want um de minuut deech ‘r wèl nui indrökke op. Sjiek hé, ampa had heer d’n hielen tied gerope um bove ’t gekeeks en gekwaaks vaan al die lui oet te koume. “Loer jong, die in ’t roed/wit mèt die witte staar, dat is noe us MVV’ke”.

En daan trök nao hoes en veural es MVV’ke gewonne had, daan voolt Louis ziech zjus wie ‘nne Prins, dee door de stad gerejje weurt en door ederein woort aongesproke: “En wat höbbe ze gemaak?”, waors de mies gestèlde vraog. En daan…’t geziech vaan ampa…onbetaolbaar…es ‘r zag: “V’r höbbe gewonne”.

Loere nao van Bun, Giel Haenen, de ‘Pum” Bergholz en de ‘witte’ Ravensteijn en de ‘koekel’ in de gool, dat is veur de garmin toch väöl interessanter!

“Willem, sjöt noch eint in en geef die twie ouch eint, want iech luuster toch liever nao sjele wawwel, es nao…”. Louis, kraog ‘nne sjeut in zien eekstrouf, meh ouch de knipoug vaan d’n hospes Willem dooch ‘m rappelere aon d’n doed vaan Sjanet, de vrouw vaan Gérard, die nao e laank en zwoer kraankbed toch door Slivvenier – noch gei jaor geleie – waors gerope. Zie had ’n ach daog vaan te veure noch gezag: “Gérard zèt miene valies vas klaor, iech gaon zoe metein op reis”. E bitteke kompassie is wel op zien plaots, waors ’t teike vaan die knipoug vaan Willem. Louis – wie door ’n bij gestoke – had zjus op tied zien letste wäörd ingeslik en zie waore aanders mesjien toch euverstump gewore door ’t krachtege in koer gezoonge “gezoondheid Louis” vaan de twie gebreurs.

“Gezoondheid hiere”, kloonk ’t oet de moond vaan Louis. “en noch väöl ammezjuur”. Oa jao, de twie oet Aoke hadde ziech door de roeje Eyssen vaan de Papeweeg laote euverhole um ins nao ’n rippetitie vaan de hermenie te koume en dat waors hun zoe good bevalle, veural ’t naotaofele bij e sjöpke beer, dat zie ziech ’n twiehands instrumint hadde aongesjaf en zoe blaosde Gérard de sjuif en Frens späölde trombon en zie waore wied in d’n umtrek, jao zelfs al tot in Eben Eymael, bekind um hunne solo tijdens de melodie: ‘de Graf vom Waldersee’. ‘Nne twiede “mieljaar”, meh noe toch get krechteger es dee ierste, vloog door ’t etablissemint en veur tot de aonleiing vaan deen twiede vlook door Louis oetgesproke kós weure, naom Frens ’t woord, neet tot dee aonstoet naom aon ’t vloke, nein Frens zag, zjus wie Louis ziech bei hun aon de taofel op ziene brokeboojem zat, “dat mieljaar kós noch wel ins e good vastelaovendsleedsje weure”. Waors ’t zjeloezegheid vaan Gérard, dee gewoenlek mèt zoe’ne Jules Verne fantasie en veuroetblik op de proppe kaom? Waors ’t zjeniaol, dach Louis dee de aonleiing vaan hunne aofspraok op e deenblaad veurbei zaog goon? Waors ’t zjeniejigheid, wie d’n hospes zien tableau met Mestreechs Aajd de neer zat en z’nne sjolk ins good trok? Niemes kós hei antwoord op geve, ze waore gewoen te väöl verpópzak en kraoge hinnevel. D’r hong get in de loch hei in de Roejen Haon en dao breujde get. Um ’t eve te laote bezinke en um de aandere neet de indrök te geve tot ze mèt de mojl vol tan stoonte, droonke ze noch mer ins ‘nne aon ’t beer…en obbins…kaom de aanleiing vaan d’n twiede vlook en ‘t bei-ein zien door de väördeur nao binne.

Wie Naus, mesjien ouch wel e bitteke gesjaggeneerd door de wat leek op ’n iewege stèlte, die veur edere mins bes genant is este örgens binnekeums en ouch geblameerd tot heer te laat woars, noch staonde in ’t deurgespaan mèt de nudegen emprunt-forcé op ziene kop ziech perbeerde te veroontsjöldege, woorte zien welgemeinde en zier zeker gewardierde wäörd, euverstump door ’t lewej vaan de hóndskare, riekelek gevöld mèt moos en poor vaan de Mooswiever vaan St. Pieter, op weeg euver d’n diek nao de Merret in Mestreech.

Oonderwijl Hubert Naus ziene gibus aon d’n haok aon de moer had gehaange en perbeerde, noch wèl e bitteke oongemelek die vermallesjeerde stèlte aon de stamtaofel te breke, stopte Willem ’n hèl ei in ziene moond. Waor dat neet gebäört daan hadde de histories wäörd vaan Louis zoe-wie-zoe Naus zien oratorische elucubratie subiet oonderbroke.

“Hiere, gewardierde vrun, veurwat iech uuch in d’n doeje boel hei in Mestreech höb geïnviteerd is, um ins get leve in de brouwerij te goon bringe”. “Sjitterend, sjitterend”, zagte de Stiels in koer. Jeh, van Naus met ’n hèl druug ei noch in ziene moond koste op dat momint ouch niks verwachte. De gebreurs oet Aoke noe wie ‘nne distrewie op ’t vinketouw: “famoos, famoos, gaank weier”. Zie roke en voolte aon hun prei tot zie getuige waore, nein noch sterker, zie oonderdeil woorte vaan get wat Mestreech noch jaore, mesjien wel iewe op ziene kop zouw zette……..is dat noe ’t mysterie vaan de Roejen Haon?

Geer kint die mominte wèl, die este ze nochins de revue liets passere, ein hoegoet twie menute gedoort höbbe, meh in de praktijk veur ’t geveul 11 menute gedoord höbbe.

Zoe waors dat ouch op de gedinkwierdege mörge in ’t naojaor vaan 1839 bij Willem in kaffee de Roejen Haon.

Seconde dore menute en menute dore ore. Iech höb ’t geveul esof ’t twie jaor gedoord heet!

Willem, d’n hospes, dee ziech ouch gere wèlt reure in ’t gesprek tösse ’t kwartèt aon de stamtaofel en in die iewegliekende stèlte, zuut ziene kans sjoen en zeet: um get leve in de brouwerij te kriege is ’t mesjien leuk um ins alle gievelstein vaan Mestreech op te sjrieve en te raoje wat hun beteikenis is.

Noe loert ins bove de deur boete wat daor steit:

               ManU Del ConstrUCta tUI (1717)

Luuster, ’t idee is good meh dat deiste eine kier en daan is de lol ouch devaan aof. Nein, ’t mot spektakel geve en dat veur alle Mestreechteneere. En……’t mot ’n jaorleks fies zien. Veur Schrienemeekers waors ’t neet erg tot de deur obbenuits opevloog, want es de tap mer löp en d’n ober mer verköp, meh veur de veurtgaank vaan ’t gesprek waors ’t toch ‘nne steurende faktor en ouch veur de res vaan ’t verhaol, want zoe kaom iech noets klaor es iech konstant gederangeer weur door opevlegende kaffeedeure.

Dao kaome de ierste muzikante vaan de Société d’Harmonie binne, die veurneumes waore um mèt de boot vaan John Marquet blozenterend nao Mestreech te goon. Iech zal neet mie sjrieve wie deks de deur is opegevloge in dat oor. Enfin wie de leste vaan de hermenie de deur achter zien koont touwtrok, vloog ze obbenuits ope, mer dit kier waors ’t toch aanders. Zjus of de deur get wouw zegke. Zjus of ’t sjebrang kuimde. Zjus of de verplaotse loch ’t nuits veuroet blaosde. Is dat ’t mysterie?

Nein. Meh dao hong wèl get in de loch. ‘t Waors zjus of de door de sigaredamp gevulde kaffee ’t allemaol noch mysterieuzer maakte en of in die loch allemaol figure waore die de lui in de mach hadde. Nein, zoe waors ’t noch noets gewees in de Roejen Haon. Enfin, neet tot Schrienemeekers ’t ziech kos rappelere.

In ’t deurgespaan stoont de Belsje kemies Hardie en reep oet volle boors: “la Séperation……….. ……Abdication”. De sjeiing tösse Belsj en Holland waors e feit. Keuning Willem I erkinde de Belsje Staot en zouw aofstand doen vaan de troen en gebruuk make van ’n soort pré-vut regeling. De kanselerijraod vaan die – en ’t kin neet aanders of die höbbe dat vaan de Mosasaurussen aofgeloerd, want die höbbe al eine veur 2012 en 2013 – had al ‘nne nuie: Willem II. Hardie mos wèl beinao sjriewe, want op d’n achtergroond zaogste noch zjus de mas vaan de nuie boot vaan John vertrekke, dee de Société d’Harmonie, oonder leiing vaan Faulhaber en op meziek vaan de toen noch onbekinde Andre Rieu, speulentere euver de Maos nao de stad voor. De Société d’Harmonie zaot roond deen tied ouch neet lekker in hun trommelvel en die hadde planne um te fusere en ein nui hermenie op te riechte mèt ‘nn keuninklekke naom, zjus de…………………!

De kemies Hardie goejde neet allein root in ’t ete vaan de bei-einkoms vaan de 4 hoofrolspeulers, meh brach de sjreiver ouch vaan zien apropos. V’r stoon noe op ‘nne 2-sprunk! Et maintenant…..zaogste op de väörkant vaan ederein ziene veurkop stoon. Blieve v’r bij de Hollenders of kaome v’r oonder Belsj gezag, vroog ziech ederein aof. De nuie naom veur de kaffee waors oonderwijl al gebore: ‘Le Coq Sportif’.

Louis kos ziech wèl rappelere tot dee Ignatius van Thier vaan Kestiel Agimont hiemel en eerde had bewoge um zien landgood oonder Aajd Vroenhove te kriege, dat al oonder de gemeinte Mestreech ressorteerde. Es dee dat kin en ’t is ‘m gelök, daan kinne veer toch ouch perbere um d’n Haon op Hollandse groond te laote krejje. De spandeuk woorte oetgehaold en Hubert Naus kaom mèt ’t idee um de kaffee te bezette en ‘nne protesgrop op te riechte: “occupy St. Pieter”. Ze zouwe tente veur de deur zètte en um de beurt daag in en daag oet de wach hawwe. Zoe gezag, zoe gedoon. Miets, de naoberse vaan weier aof en hospita vaan kaffee de Beurstel, die toch neet gere mèt die Frans gezinde te doen had en ouch de Franc aofzwoor, zouw veur de sop zörge. En Jo, häöre mins, zouw hei verslaag vaan doen in ’t nui gezetsje “De Krejjende Haon” en umtot noch neet ederein Internet had, zouw heer ouch zörge veur de distributie op St. Pieter. Miets had noch gerope vaan: “let op de stickers”, meh door de meziek vaan Andre en de hermenie, gonge die wäörd op in de euforie vaan de nuie Belsje Staot en de muziek van de Société d’Harmonie. De muziek galmde tot aon de stop vaan Ternejje en d’r zien verhaole tot ’t tot in Vise te hure is gewees.

De mötsemeekers oet Aoke, de gebreurs Stiehl, zaote mèt gekromde tiene in hun sjeun ziech dat allemaol ins te beloere. Zie koste zoewiezoe neet ederen daag en nach hei in ’t kampemint blieve. De ierste SMS’jes vaanoet Den Haag rolde binne, umtot noe mèt de installatie vaan Willem II, al vaanoet Den Haag de ierste opdrachte kaome um veur de gebruukelekke huudsjes te goon zörge.

Louis Polis had ziech noch e stein-aajd besteld en oonderwijl tot heer dao naor zaot te loere en – iemes dee häöm neet beter zouw kinne, zouw oet de aondachtege blik kinne opmake tot heer de samestèlling vaan zien beer aon ’t oonderzeuke waor – zaog zien planne achter de coulisse verdwijne. Meh Louis mos hei inwendeg um lache, heer, jao heer had get in ziene kop en neet in zien koont. Heer had d’n tied en zien motto waors dan ouch: ‘partus sequiter ventrem’.

Oonderwijl waors in Mestreech ouch väöl bedrijvegheid losgebarste. Neet allein de Société d’Harmonie had ’t Bassin bereik, meh ouch op hoeger nivo späölde tösse de wallemoer ‘nne hiele houp. Of dat allemaol aon de bezeukers vaan de Roejen Haon veurbij is gegaange, is neet bekind. Ginneraol Dibbets had zjus ’t commando euver de stad gekrege en Mestreech en St. Pieter mèt zien fortificatie bleve in han vaan de ‘Hollenders’ en woorte gans ingeslote door Belsj. Zoe kaom de vlaojpunt vaan Nederland aon de naom “Gibraltar aon de Maos”. De einegste euvereinkoms tösse ’t echte Gibraltar en hei, waors tot op zoewèl op die kaal rots es hei in Mestreech geine sodemieter te beleve velt, mot ziech Louis bedach höbbe. Meh weitensjappelek oonderzeuk hei nao, is d’r noets gewees.

Merdre de nondezju…..zouw dat niks zien: ’n hermenie die neet allein späölt mèt percessies, meh ouch dao boete

Marino Mahovic